Opublikowano:

Koła pasowe – rodzaje, charakterystyka, właściwości

Koło pasowe to kluczowy element przekładni pasowej. Koło pasowe może być czynne lub bierne i w zależności od tego jest ono nakładane na wał, który napędza maszynę lub jest przez nią napędzany. Koło pasowe powinno być zawsze tworzone pod wymagania i specyfikę określonego pasa. Dzięki temu uzyskujemy niezawodną konstrukcję, pozwalającą otrzymywać najlepsze osiągi.

Koło pasowe składa się z dwóch podstawowych elementów: wieńca i piasty, czasami dochodzą do tego ramiona. Koła pasowe wykonuje dzięki metodzie odlewania, następnie zaś obrabia. Do tego powierzchnia koła pasowego powinna zostać zahartowana i wyszlifowana wszędzie tam, gdzie styka się ona z pasem. Odpowiednio dobrane koło pasowe skutecznie minimalizuje drgania i zapobiega ich przeniesieniu na napęd, co mogłoby doprowadzić do niechcianych wibracji.

Podział kół pasowych

Koła pasowe dzieli się w zależności od tego, jaki pas ma do nich przylegać. Istnieją koła gładkie, z rowkiem pojedynczym lub wielorowkowe, a także zębate. Modele gładkie przeznaczane są do pasów o powierzchni jednolitej, gładkiej. Natomiast koła pasowe z rowkiem stosowane są do obsługi pasów klinowych. Posiadają one przekrój trapezowy, a ich budowa zapewnia jednoczesną wytrzymałość i sporą elastyczność. Takie pasy klinowe wykorzystuje się do napędzania różnych układów czy urządzeń znajdujących się np w samochodach – pomp, alternatora czy sprężarki klimatyzacji.

Koła pasowe, w których rowek jest usytuowany w poprzek, niemal w całości chronią przed powstaniem poślizgu. Stosuje się je w konstrukcjach, gdzie niezawodność jest priorytetem – na przykład w układach rozrządu w silnikach spalinowych. Przekładnie pasowe z tego typu zębami są narażone na zwiększone tarcie pomiędzy kołem a zębami paska. W celu zminimalizowania jego sił te dwa elementy pokrywa się specjalnymi materiałami.

Koła pasowe – jak wpływają na poszczególne uszkodzenia?

Nieodpowiednie użytkowanie kół pasowych sprawia, że przekładnia jest narażona na różne awarie. W przypadku przekładni z pasem klinowym może dojść do szybkiego zużycia się części bocznych lub powstania niechcianego żłobienia, gdy w pasie występują źle dobrane lub wyeksploatowane rowki. Przyczyn zbyt głośnej pracy przekładni możemy również doszukiwać się w złym położeniu kół pasowych, a dokładniej w tym, że nie są one osadzone w sposób prostoliniowy. Starajmy się więc dokładnie dobierać koło pasowe do wymagań i warunków pracy przekładni.